Annuleren

Zoek hier binnen onze website

Voor een veilige gemeente

Eerst wat nieuwsberichten over misbruik dat aan het licht gekomen is in verenigingen, sportclubs of de kerk en dan de stelling: 'Dat komt bij ons niet voor'. Aarzelend kijken leidinggevenden, ambtsdragers en ouders elkaar aan. Deze stelling met 'ja' beantwoorden zou je het liefst doen, maar ... kun je met een gerust hart zeggen dat er geen onveilige situaties rondom het jeugdwerk (geweest) kunnen zijn?


Waarom?

Veilig jeugdwerk is een van de speerpunten van onze organisatie. Belangrijker nog dan de maatschappelijke vraag tot veiligheid en verantwoording daarvan is de diepe motivatie waarom we aandacht vragen voor veilig jeugdwerk. We realiseren ons dat we - ook in de kerk - zonder Gods genade voor elke zonde kwetsbaar zijn en daarom kunnen we nooit zeggen: 'dit komt bij ons niet voor'. Boven dit alles staat de opdracht van de Heere Jezus om 'geen verhindering te zijn' om de kinderen tot Hem te laten komen (Lukas 16:8). Hierbij laten wij ons leiden door het liefdesgebod wat de Heere Jezus ons gegeven: Gij zult liefhebben den Heere uw God met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw verstand. Dit is het eerste en het grote gebod. En het tweede, aan dit gelijk, is: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelven. (Mattheüs 22: 37-39).


Wat?

Kiezen voor veilig jeugdwerk betekent verantwoordelijkheid nemen om waar mogelijk onvrijheid en grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan en zo te zorgen voor een veilige cultuur in de gemeente.
Voor veilig jeugdwerk hanteren wij de volgende definitie van grensoverschrijdend gedrag, waarbij er altijd sprake is van een ongelijkheid tussen de volwassene en het kind of de jongere:

“elke vorm van (on)gewenst gedrag of (on)gepaste omgangsvormen, passief of actief, die iemands persoonlijke, lichamelijke of geestelijke integriteit in gevaar kan brengen”.

Een veilige cultuur vraagt om bewustwording, heldere keuzes en beleid ten aanzien van vijf aspecten van veiligheid (deze indeling hanteert de Nederlandse Orde van Vrijwilligers):

Wat komt er kijken als het gaat om veiligheid van jongeren:

  1. Veilige sfeer en cultuur: is de sfeer respectvol in de manier waarop met elkaar omgaan wordt? Worden er geen grappen gemaakt over kwetsbare onderwerpen? Is er ruimte voor een kritisch geluid? Mag je anders zijn dan andere jongeren? Is er gelijkheid tussen jongens en meisjes? Zijn er algemene regels en waarden die gedragen worden? En: spreken we elkaar daarop aan?
  2. Veilig beleid: kan er openlijk over grensoverschrijdend gedrag met bestuur en kerkenraad gesproken worden? Is er een gedragslijn ter voorkoming? Worden meldingen serieus genomen en professioneel behandeld? Is er beleid op het aanstellen van vrijwilligers? Is er een (objectief) meldpunt?
  3. Veilig toezicht: zijn er afspraken over één op één situaties? Zijn afspraken transparant en toetsbaar? Is er zicht op privécontacten? Zijn ouders ook betrokken bij de activiteiten? Is er een cultuur waarbinnen kwetsbare situaties besproken kunnen worden?
  4. Veilig gebouw: is er goede verlichting aanwezig? Zijn niet gebruikte ruimtes afgesloten? Zijn zalen transparant en is van buitenaf zichtbaar wat er in die ruimte gebeurt? Is het duidelijk wat bezoekers van het gebouw komen doen? Is er altijd toezicht aanwezig? Zijn er geen deelnemers die alleen achter blijven?
  5. Veilig gedrag: maken vrijwilligers bepaalde jongeren niet tot lieveling? Handelen ze volgens afspraak? Zijn ze zich bewust van eigen rol en invloed? Gebruiken ze zelf verbindende niet-discriminerende taal?

Hoe?

In het project Veilig Jeugdwerk is vanuit bouwstenen vanuit het NOV een stappenplan ontwikkeld voor het jeugdwerk. In 11 stappen wordt hierin toegewerkt naar een veilige cultuur in de gemeente:

Stap 1             Zet het onderwerp op de agenda
Stap 2             Stel omgangsregels vast
Stap 3             Voer een gedragscode in.
Stap 4             Maak een risicoanalyse.
Stap 5             Stel een vertrouwenspersoon aan.
Stap 6              Voer een zorgvuldig aanstellingsbeleid.
Stap 7             Maak melden mogelijk.
Stap 8             Informeer de vrijwilligers
Stap 9             Veilige omgeving creëren (en behouden).
Stap 10           Maak gebruik van de klachtenregeling.
Stap 11           Informeer alle betrokkenen over het preventiebeleid.

Dit stappenplan is voorzien van werkbladen en voorbeelden en is beschikbaar om te gebruiken in de gemeente. Binnen de Koers-vakanties hebben wij dezelfde route doorlopen en de ervaring opgedaan dat het stappenplan goede handvatten biedt om stapsgewijs veilig jeugdwerk te implementeren. Belangrijk is om hierbij te realiseren dat je samen werkt aan een cultuurverandering. Dit gaat stapsgewijs en kost tijd en vraagt telkens om evaluatie en bijsturing.

Diverse gemeenten hebben bij ons aangeklopt om advies in te winnen rondom het implementeren van veilig jeugdwerk. Denk hierbij aan het introduceren van het thema ‘veiligheid in de gemeente’, het werken aan draagvlak, meedenken ten aanzien van beleidskeuzes, opstellen van gedragscodes etc. Hierbij werken wij nauw samen met deskundigen van Stichting de Vluchtheuvel.


Wie?

Wilt u meer informatie over veilig jeugdwerk of hebt u behoefte aan ondersteuning of advies? Neem dan contact op met Jaco Stuut.

 

Voorbeelden?

Materialen die wij ontwikkeld hebben en als voorbeeld kunnen dienen:

Websites:

1238